Adana Ceza Davasında İstinaf ve Temyiz

Adana ceza davası temyiz ve istinaf süreçleri, ilk derece mahkemesinin verdiği hükmün hukuka ve dosyaya uygunluğunun üst mahkemelerce denetlenmesini sağlar. Mahkûmiyet kararı verilen sanık kadar beraat kararına itiraz etmek isteyen katılan için de kanun yolu, kısa süreler içinde ve gerekçeli bir dilekçeyle kullanılması gereken bir haktır. Adana avukat Av. Didem Tayyipoğlu İspir, ceza kararlarına karşı istinaf ve temyiz dilekçelerinin hazırlanmasını ve üst mahkemelerdeki dosya takibini yürütür.

Ceza yargılamasında kanun yolları

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) üç dereceli bir sistem öngörür. Asliye ceza ve ağır ceza mahkemelerinin hükümlerine karşı önce bölge adliye mahkemesinde istinaf, ardından kanunun izin verdiği hâllerde Yargıtay'da temyiz yoluna gidilir. Hüküm niteliği taşımayan kararlar ise farklı bir kanun yoluna tabidir:

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararlarına karşı istinaf veya temyiz değil, itiraz yoluna gidilir (CMK m.231/12). Bu ayrım, yanlış kanun yoluna başvurulması nedeniyle zaman kaybını önlemek açısından önemlidir.

İstinaf: Adana Bölge Adliye Mahkemesi ceza daireleri

İstinaf incelemesinde bölge adliye mahkemesi, ilk derece kararını hem hukuki yönden hem de olay ve deliller yönünden denetler. Gerekirse duruşma açar, delil toplar ve tanık dinler. İnceleme sonunda şu kararlardan biri verilebilir:

• Hükümde hukuka aykırılık bulunmuyorsa istinaf başvurusunun esastan reddi,
• Düzeltilebilir nitelikteki hukuka aykırılıkların düzeltilerek esastan reddi,
• Kanunda sayılan ağır usul aykırılıkları varsa hükmün bozularak dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi,
• Duruşma açılarak yeniden yargılama yapılması ve yeni bir hüküm kurulması.

Kanun, bazı düşük miktarlı adli para cezalarına ilişkin hükümleri ve sınırlı sayıda kararı istinaf dışında tutmuştur; bu kararlar kesindir. Dosyanın istinafa açık olup olmadığı karar tebliğ edilir edilmez kontrol edilmelidir.

Temyiz: Yargıtay incelemesi

Temyiz incelemesi kural olarak hukuki denetimdir; Yargıtay, olayların doğru tespit edilip edilmediğinden çok hukukun doğru uygulanıp uygulanmadığını inceler. Her istinaf kararı temyiz edilemez. Kanun, örneğin beş yıl veya daha az hapis cezasına ilişkin ilk derece hükümleri hakkında istinaf başvurusunun esastan reddine dair bölge adliye mahkemesi kararlarını temyiz dışında bırakır (CMK m.286/2). Bu nedenle istinaf kararının temyize açık olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Yargıtay incelemesi sonunda hüküm onanabilir, düzeltilerek onanabilir veya bozulabilir. Bozma hâlinde dosya, kararı veren bölge adliye mahkemesine veya ilk derece mahkemesine gönderilir.

Başvuru süreleri ve dilekçe

Ceza davasında kanun yolu süreleri kısadır ve kaçırılması hâlinde karar kesinleşir. Güncel düzenlemeye göre:

• İstinaf süresi: Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m.273).
• Temyiz süresi: Bölge adliye mahkemesi kararının tebliğinden itibaren iki haftadır (CMK m.291).
• İtiraz süresi: Kararı öğrenme tarihinden itibaren yedi gündür (CMK m.268).

Başvuru, hükmü veren mahkemeye verilecek dilekçeyle veya zabıt kâtibine beyanda bulunularak yapılır. Tutuklu sanık, bulunduğu ceza infaz kurumunun müdürlüğü aracılığıyla da başvurabilir. Dilekçede başvuru sebeplerinin, yani kararın hangi yönlerden hukuka aykırı bulunduğunun açıkça gösterilmesi gerekir. Bu kısımda delillerin değerlendirilmesindeki hatalar, eksik araştırma, hukuki nitelendirme ve ceza miktarının belirlenmesindeki yanlışlıklar somut olarak ortaya konulmalıdır.

Aleyhe bozma yasağı ve olağanüstü kanun yolları

Hüküm yalnız sanık lehine kanun yoluna götürülmüşse, yeniden verilecek hüküm önceki hükümle belirlenen cezadan daha ağır olamaz. Bu kurala aleyhe bozma yasağı denir ve sanığın kanun yoluna başvurmasının cezasının artırılması riskiyle sonuçlanmasını engeller. Ancak katılan veya savcı da başvurduysa bu güvence uygulanmaz.

Karar kesinleştikten sonra da bazı yollar açıktır. Yeni delil veya olguların ortaya çıkması gibi kanunda sayılan hâllerde yargılamanın yenilenmesi istenebilir (CMK m.311). Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazı ve kanun yararına bozma gibi olağanüstü kanun yolları ise ilgili makamların başvurusuyla işletilir. Temel hakların ihlal edildiği iddiasıyla, olağan kanun yolları tüketildikten sonra Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir; bu başvuru kesin kararın öğrenilmesinden itibaren otuz gün içinde yapılmalıdır.

Adana ceza davası temyiz ve istinaf süreci

Adana'daki asliye ceza, ağır ceza ve çocuk mahkemelerinin hükümlerine karşı istinaf başvuruları Adana Bölge Adliye Mahkemesi ceza dairelerince incelenir. Bu daireler Adana ile birlikte bölgedeki diğer illerin ilk derece ceza kararlarını da denetler. Temyize açık kararlar ise Yargıtay'ın ilgili ceza dairesine gönderilir. Süreç genellikle şöyle ilerler:

1. Gerekçeli kararın incelenmesi: Karar tebliğ edildiğinde süre hesaplanır ve hükmün kanun yoluna açık olup olmadığı belirlenir.
2. Dilekçenin hazırlanması: Dosyadaki tutanaklar, deliller ve bilirkişi raporları yeniden değerlendirilerek başvuru sebepleri yazılır.
3. Başvurunun yapılması: Dilekçe, kararı veren Adana mahkemesine süresi içinde verilir; dosya karşı tarafa tebliğ edildikten sonra Adana Bölge Adliye Mahkemesine gönderilir.
4. İstinaf incelemesi: Daire dosya üzerinden veya duruşma açarak inceleme yapar; duruşma açılırsa sanık ve müdafi duruşmaya katılır.
5. Temyiz: Karar temyize açıksa, tebliğden itibaren süresi içinde Yargıtay'a başvurulur.

Ceza hukukundaki diğer konular için ceza hukuku sayfamıza, ağır ceza mahkemesi kararları için ağır ceza davaları sayfamıza göz atabilirsiniz. Aile hukuku kararlarına ilişkin kanun yolları için ise Adana boşanma avukatı hizmetlerimizi inceleyebilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; avukat-müvekkil ilişkisi kurulmasına yönelik bir davet niteliği taşımaz ve Türkiye Barolar Birliği meslek kuralları ile reklam yasağına uygun olarak hazırlanmıştır. Her dosya kendine özgü olduğundan hukuki işlem yapmadan önce bir avukata danışınız.